Patrijarh: Vladika Atanasije u svetu možda najpriznatiji naš bogoslovski pisac

Vesti 06. mar. 202114:22 > 14:436 komentara
Podeli:
ATANASIJE
Izvor: BETA/ARMENIJA ZAJMI BESEVIC

Patrijarh Srpske pravoslavne crkve (SPC) Porfirije naveo je u pismu pročitanom na sahrani episkopa zahumsko-hercegovačkog Atanasija Jevtića da su tamo gde je bio Atanasije, bili i sveti oci i učitelji Crkve - "tamo je bio Hristos raspeti i vaskrsli", čijom "silom" je on "hrabrio, čuvao, podizao i hranio sve koji su bili u nevolji".

Umirovljeni episkop i profesor na Pravoslavnom bogoslovskom fakultetu u Beogradu Atanasije preminuo je u četvrtak nakon borbe s koronavirusom.

Pismo je na sahrani na groblju manastira Tvrdoš u Trebinju pročitao mitropolit dabrobosanski Hrizostom zato što se patrijarh nalazi u preventivnoj samoizolaciji zbog kontakta s osobom zaraženom koronavirusom.

„Ali – (Porfirije) njegov student, čime se beskrajno ponosim, i srce mi je puno kada to izgovorim ili pomislim, a verujem i mnogima vladikama, sveštenicima, monasima, koji su bili njegovi studenti, koji su ga tih davnih godina slušali na fakultetu, na javnim predavanjima u Beogradu, a i oni koji kao mirjani služe Crkvi, a nedeljom i praznikom su hrlili u manastir Vavedenje, gde je on, zajedno sa divnim profesorima, našim ocima Amfilohijem i Irinejem služio i na zemlji nam otvarao dveri Carstva nebeskog“, naveo je Porfirije.

Povezano:

Porfirije je naglasio da je Atanasije studentima putem apostola Pavla otkrivao pravoslavlje, manastire i srpstvo Dalmacije – kada su pevali Hristos voskrese u Jasenovcu i na Kosovu, prvi put s njim kročili na Svetu Goru.

„Čak i kada smo sa njim igrali fudbal u prestonom Beogradu, ispod Кalemegdana, mestu koje je osveštano žrtvom Donata i Fortunata, Ermila i Stratonika, đakona Avakuma i igumana Pajsija, jasenovačkih mučenika koji su nošeni Savom stigli pod drevne zidine; ali i hiljadama koje je krvavi komunistički teror pribrojao svetima mučenicima, u prestonici srpstva, ali i na drugim mestima. Među njima je i rođeni stric vladike Atanasija, sveštenik Miloš Jevtić koji je na Svetu Petku 1944. godine ubijen sa hiljadama nevinih Mačvana i Poceraca na savskom mostu u Šapcu“, istakao je on.

Porfirije je kazao da Hercegovci znaju bolje od svih „šta je u nesrećnom ratu značio i činio vladika za našu Otadžbinu“.

„Znaju to, ne manje i kosovsko-metohijski Srbi, a znamo i svi mi“, dodao je on.

Naglasio je da je Atanasije uz svetog Justina i Nikolaja, najplodniji i verovatno u svetu najpriznatiji i najpoznatiji srpski bogoslovski i naučni pisac.

„Danas svi zajedno možemo da posvedočimo rečima apostola Pavla: vladiko Atanasije, dobar si rat ratovao, trku si završio; veru si održao. Sada te čeka venac pravde koji će ti dati Gospod naš, pravedni sudija“, zaključio je on.

Biografija vladike: Doktorske u Grčkoj, predavač i u Parizu

Episkop dr Atanasije Jevtić rođen je od pravoslavnih roditelja, Milana D. Jevtića i Savke (rođ. Brisić), zemljoradnika, u selu Brdarici, u šabačko-valjevskom kraju (zapadna Srbija), na drugi dan Božića, 8. januara 1938. godine, navodi se u njegovoj biografiji na sajtu eparhije zahumsko-hercegovačke, koju prenosimo:

Osnovnu školu završio je u Draginju, nižu gimnaziju započeo 1949. u Šapcu, a završio osmoljetku 1953. u Debrcu. Učio je zatim Bogosloviju u Rakovici, a završio je u Beogradu 1958. Iste godine upisao je Pravoslavni bogoslovski fakultet u Beogradu, ali je ubrzo pozvan na odsluženje dvogodišnjeg vojnog roka u Podgorici i na Кosovu. Po povratku iz vojske, zamonašen je – po blagoslovu episkopa šabačko-valjevskog Jovana, i to rukom arhimandrita Justina Popovića u Manastiru Pustinja kod Valjeva, uoči Vavedenja, 3. decembra 1960. godine, a zatim je, kao sabrat Manastira Tronoše kod Loznice, nastavio i završio studije na Bogoslovskom fakultetu u Beogradu, juna 1963. godine. Diplomirao je prosečnom  ocenom 8,88.

Za vreme studija rukopoložio ga je episkop Jovan u čin jerođakona na Bogojavljenje 1961, a na Uspenje Presvete Bogorodice 1963. rukopoložen je i u sveštenički čin.

Završivši Bogoslovski fakultet, podnio je molbu Svetom arhijerejskom sinodu kako bi mu bio odboren odlazak na postdiplomske studije u Grčku. Februara 1964. poslao ga je Njagova svetost patrijarh srpski German na Teološku akademiju na Halku kod Carigrada (Turska), gdje je ostao do juna iste godine. Zbog tamošnjih teških političkih prilika prešao je u leto iste godine u Jeladu, na Svetu Goru, i s jeseni na Teološki fakultet u Atinu, gde je, pod rukovodstvom profesora dogmatike i akademika dr Jovana Кarmirisa, pripremio na grčkom doktorsku tezu iz dogmatike, na temu: „Eklisiologija Apostola Pavla po Svetom Zlatoustu“. Doktorsku tezu odbranio je odličnim uspehom 2. juna 1967. na istom fakultetu. Nakon toga ostao je u Atini još godinu dana nastavljajući bogoslovski rad uglavnom na izučavanju svetih otaca Crkve.

Za vreme četvorogodišnjeg boravka u Atini služio je kao parohijski sveštenik u atinskoj Ruskoj crkvi, stanujući jedno vreme u bogoslovskom internatu Grčke crkve, a zatim u privatnom stanu. Sve vreme boravka u Grčkoj bio u stalnoj vezi sa svojim episkopom – šabačko–valjevskim Jovanom. U jesen 1968, dobivši za to blagoslov od svog duhovnika i episkopa, prešao je u Pariz, na Bogoslovski institut Svetog Sergija, zbog nastavka bogoslovskih studija i izučavanja francuskog jezika. Nakon provedene jedne godine izabran je od Profesorskog savjeta Instituta za profesora na predmetima Uvod u teologiju i Patrologija sa asketikom, i na tom položaju ostao je tri godine. Poslednju godinu (1971/72) predavao je i Istoriju Crkve vizantijskog perioda. Boraveći u Parizu, povremeno je pratio predavanja iz Patrologije na Rimokatoličkom teološkom fakultetu (Institut Catholique de Paris) i pojedina predavanja iz vizantijske književnosti na Sorboni (Hautes Etudes). U svojstvu profesora Instituta Svetog Sergija, učestvovao je na Prvoj teološkoj konferenciji pravoslavnih teologa u Americi, septembra 1970, u Bostonu (Holy Cross). Za četiri godine boravka u Francuskoj opsluživao je, prema potrebama, pravoslavne parohije ruske, srpske, grčke i francuske, a živio je u domu studenata Instituta Svetog Sergija. Tokom leta posjećivao je Svetu zemlju, Srbiju i Grčku.

Profesor na Bogoslovskom

Vrativši se iz Pariza u leto 1972, postavljen je od strane Svetog arhijerejskog sinoda za upravnika Doma studenata pri Bogoslovskom fakultetu. Sledeće 1973. izabran je za docenta na Bogoslovskom fakultetu na Кatedri za patrologiju (Crkvena književnost i Misao svetih otaca Istoka i Zapada). Predavao je i Istoriju Hrišćanske crkve niz godina, kao i neko vrijeme Istoriju Srpske crkve. Godine 1983. biran je za vanrednog, a 1987. za redovnog profesora na Кatedri za patrologiju. Biran je za dekana Bogoslovskog fakulteta 1980/81. i 1990/91. U periodu rada na Fakultetu objavio je oko dve stotine naučnih radova. Tada počinje da izlazi njegovo delo Patrologija (knj. 2).

Nakon dolaska u Beograd služio je u Manastiru Vavedenje na Senjaku. Brzo se uključio u kulturna kretanja prestonice, prvenstveno aktivnim učestvovanjem na brojnim tribinama, gde je svojim otvorenim istupanjima, odličnim poznavanjem teološke i filosofske misli te svojstvenom mu erudicijom i svestranošću zadobio velike simpatije i podršku – naročito omladine – u brojnim dijalozima sa apologetima marksizma i materijalizma.

Održao je više desetina predavanja omladini u patrijaršijskoj sali u Beogradu. Poznata su i njegova reagovanja u štampi (posebno u listu Pravoslavlje, gdje je smatran za jedno od prvih pera). Istovremeno i naporedo sa profesorskim dužnostima delatno je učestvovao u buđenju uspavane svetosavske i kosovske svesti i savesti srpskoga naroda, podsećajući na ozbiljnost situacije na Кosovu i Metohiji. Učestvujući svojim prilozima u prikupljanju dokumenata i svedočanstava o novomučeništvu, zavetovao ih je budućim i sadašnjim generacijama kao dokument vremena i na taj način vraćao je dug postradalim Srbima i svojoj crkvi. Takođe, mnogobrojne mlade ljude je svojim primerom nadahnuo i uputio na izučavanje bogoslovlja, podstaknuo na stupanje u sveštenički i monaški čin. Svojim pastirsko-eklisijalnim delovanjem doprineo je izmirenju i prevazilaženju raskola, a osobito tzv. američkog raskola.

Za episkopa zahumsko-hercegovačkog izabran 1992.

Ratne 1991. godine je od strane Svetog arhijerejskog sabora izabran, a na Ivanjdan 7. jula hirotonisan i ustoličen u Vršcu za episkopa banatskog, gde je ostao nepunih godinu dana.

Sveti arhijerejski sabor je, na majskom zasedanju 1992, episkopa Atanasija izabrao za episkopa zahumsko-hercegovačkog i primorskog. Zbog ratnog požara nije mogao biti ustoličen u sedištu Eparhije, Mostaru, nego u Trebinju, na Vidovdan 1992. godine.

Novi episkop, sa sedištem u Manastiru Tvrdošu, nasledio je Eparhiju koja više decenija nije imala svoga arhipastira.

Tokom rata mnogorazlično je pomagao svoj narod, vojsku, siročad, izbeglice, ranjenike i ostale nevoljnike i paćenike, obnavljajući pravoslavnu veru u Hercegovini masovnim krštavanjem, pričešćivanjem i prosvećivanjem poverenog mu naroda (pokrenuo je, između ostalog, eparhijski časopis Vidoslov, koji redovno izlazi od Božića 1993. do danas). Godine 1994. izabran je za prvog rektora novootvorene Duhovne akademije „Sveti Vasilije Ostroški“ u Foči. Njagovom zaslugom Hercegovinom su pronijete mošti Svetog Vasilija Tvrdoškog i Ostroškog Čudotvorca (10–11. maja 1996).

Umirovljen 1999.

Zbog teške povrede vratnih pršljenova (3. decembra 1998) zamolio je Sabor episkopa da ga razriješi dužnosti arhijerejske katedre, ali ne i arhijerejskog služenja. Na septembarskom zasedanju 1999. godine Sveti arhijerejski sabor usvojio je ostavku episkopa Atanasija na aktivno upravljanje Eparhijom zahumsko-hercegovačkom i primorskom, a na njegovo mjesto izabran je episkop Grigorije.

Episkop Atanasije ostao je da boravi u Manastiru Tvrdošu kraj Trebinja i da pomaže hercegovačkim arhijerhejima.

Narednih godina mnogo vremena provodi na Кosovu i Metohiji (naročito od dolaska stranih NATO trupa u junu 1999) pomažući tamošnjem episkopu i stradalnom narodu.

Tokom 2001/2002. proveo je osam meseci u Jerusalimu izučavajući jevrejski jezik radi prevođenja Svetog pisma Starog zavjeta na srpski, i upoznajući bolje Svetu zemlju Gospodnju te služeći u Jerusalimskoj patrijaršiji, naročito na Grobu Gospodnjem i Grobu Majke Božje (prethodno je posetio Svetu zemlju tri puta i Sinaj dva puta). Po povratku iz Jerusalima, Sabor ga je, od juna 2002. do maja 2003, poslao na ispomoć obolelom episkopu žičkom Stefanu, kada je s drugim episkopima pripremio unošenje u kalendar svetih i episkopa žičkog i ohridskog Nikolaja.

Po povratku iz Žiče, radi u Manastiru Tvrdošu na prevodu Svetog pisma s jevrejskog i grčkog, povremeno piše tekstove ili drži predavanja. Za vrijeme pogroma Srba na Кosmetu, marta 2004, bio je svih tih dana prisutan sa stradalnim narodom, sveštenstvom i monaštvom.

Autor brojnih knjiga i studija, izabran u Udruženje književnika Srbije

Episkop Atanasije je naročito kao jeromonah bio učesnik mnogih domaćih i međunarodnih naučnih skupova iz oblasti crkvene istorije, teologije, filosofije i hrišćanske kulture. Istovremeno je sarađivao u mnogim crkvenim i svetovnim publikacijama kod nas i u inostranstvu.

Autor je brojnih knjiga, studija, članaka, ogleda i beseda na više svetskih jezika, preko šest stotina radova. Prevodio je sa starogrčkog, staroslovenskog i drugih jezika.

Njegovi bogoslovski, antropološki, patrološki, crkveno-istorijski radovi zalaze u sve periode istorije Crkve i obuhvataju skoro sva važnija pitanja pravoslavnog biblijsko-svetootačkog bogoslovlja. Njegovi literarni teološko-filosofski radovi i istupanja dobili su i zvaničnu potvrdu izborom u Udruženje književnika Srbije.

Do sada je objavio više desetina knjiga.

Komentari

Vaš komentar