Bunjevački jezik u Subotici otvorio osetljiva identitetska i politička pitanja

Vesti 08. mar. 202120:468 komentara
Podeli:

Odluka Skupštine Grada Subotica da se kao četvrti službeni jezik, pored srpskog, hrvatskog i mađarskog uvede i bunjevački, ponovo je otvorila osetljiva višedecenijska pitanja - identitetska i politička. U Hrvatskom nacionalnom savetu poručuju da se politika favorizovanja Bunjevaca sprovodi još od ratova devedesetih, a iz Bunjevačkog nacionalnog saveta uzvraćaju da u Vojvodini imaju tradiciju dugu 350 godina.

Pored srpskog, mađarskog i hrvatskog, na višejezičnim tablama u Subotici uskoro bi mogao da bude dodat još jedan jezik. Bunjevački jezik u proceduri je da postane službeni, a autorka rečnika i gramatike bunejvackog jezika Suzana Kujundžić Ostojić, objasnila je za N1 njegove specificnosti u odnosu na srodne jezike.

POVEZANE VESTI:

„U srpskom je ‘e’, u Hrvatskom je ‘ije’, kod nas je ‘i’ – ikavica koja je vrlo dosledna. Kod nas je u 95 odsto slučajeva sve na ‘i’. Bunjevci su na ove prostore došli pre tri i po veka sa svojom ikavicom, jezikom koji smo mi evo sad unapredili da bude jezik. I srpski je u jednom momentu bio i dijalekat, i govor, kako god hoćete, pre nego što ga je Vuk uhvatio“, kaže Kujundžić Ostojić.

Kao takav, bunjevački govor postoji kao izborni predmet u školama od 2007. godine. Standardizovan je 2018. Za predsednika Demokratskog saveza Hrvata u Vojvodini, Tomislava Žigmanova, ipak nije sve tako jednostavno.

„Ovo je samo jedna u nizu arbitratnih odluka političke klase koja je trenutno na vlasti. Ukazivali smo i na nonsens kada je u pitanju sama sintagma bunjevački jezik, ne možete vi praviti od govora sa ovakvom vrstom gramatičkog i pravopisnog priručnika nekog jezika koji potpisuje jedna učiteljica i doktorica antropologije. Pravopis standardnog jezika izgleda ovako (pokazuje pravopis hrvatskog). Istog je obima i pravopis srpskog jezika. Ovakve su debele knjige i jezika koji imaju svoje gramatike“, ističe Žigmanov.

Lingvističko pitanje pokrenulo je i višedecenijsko takozvano “bunjevačko pitanje”. Dok ih Hrvati smatraju Hrvatima, za Bunjevce ne postoji nikakav identitetski sukob.

Bunjevci su Bunjevci, odvajkada bili, izričit je Mirko Bajić iz Saveza bačkih Bunjevaca.

„Mi smo svoj identitet sačuvali, i to smo pokazali kroz institucionalni okvir da postojimo ravnopravno kao svaka institucionalna manjina dana. Nemaju oni pravo da nas svrstavaju u Hrvate i negiraju nam sopstveno postojanje, što se dešava“, poručuje Bajić.

Jasna Vojnić iz Hrvatskog nacionalnog saveta smatra suprotno i ukazuje: „Kada biste došli u jednu našu skolu da vidite kako izgleda neka priredba, videli biste da se bunjevačka zajednica predstavlja na isti način kao i hrvatska zajednica. Isti su običaji, isti jezik, na iste istorijske ličnosti se pozivamo.“

Bajić, s druge strane, poručuje da Bunjevce nisu stvorili ni Šešelj, ni Milošević. „Bunjevci su sami sebe očuvali i to je vekovna tradicija“, kaže on.

Pored osetljivih identitetskih pitanja, tu su i relativno precizna zakonska rešenja. Član 11 Zakona o službenoj upotrebi jezika definiše da se jezik nacionalne manjine uvodi u službenu upotrebu samo u slučaju kada je procenat pripadnika te zajednice 15 odsto.

„Znamo svi da tzv. bunjevačke zajednice ovde nema 15 posto, nego deset posto, i da je jednostavno napravljen jedan presedan“, kaže Jasna Vojnić.

„Jednostavno želimo da se ta diskriminacija pozitivna radi jednako prema svim zajednicama. Dakle ništa više ne tražimo nego što je učinjeno prema tzv. bunjevačkoj zajednici. Mi smo zapravo upoutilli zbog toga predsedniku države zahtev da se jednako postupa i prema hrvtskoj zajednici“, dodaje Vojnić.

Odnosno traže da se hrvatski kao službeni jezik, po istom principu pozitivne diskriminacije uvede kao službeni u opštinama Sombor, Apatin i Bač, te na teritoriji cele AP Vojodine.

Komentari

Vaš komentar