Naučnici: Svaki četvrti rimski car umro prirodnom smrću

SciTech 20. okt. 202108:411 komentar
Podeli:
Izvor: Pixabay/Free-Photos

Biti vladar jedne od najvećih svetskih država čini se kao ugodan posao, ali je bivanje rimskim carem, zaključili su naučnici, bilo jedno od najopasnijih zanimanja u istoriji. 

Dobro je poznata istorijska činjenica da su mnogi rimski carevi umrli nasilno, ali je novo istraživanje pokazalo da se to zbivalo po matematičkom uzorku poznatom kao Paretovo pravilo.

Nazvano po italijanskom matematičaru Vilfredu Paretu, radi se o načelu verovatnosti raspodele, koje pojednostavljeno znači da uobičajeni događaji imaju 80 posto verovatnoće da se dogode, a oni retki 20 posto.

Na primer, Paretovo pravilo koristi za odnos verovatnosti manjih potresa, koji su uobičajeni, i ređih snažnijih potresa.

„Iako se čine nasumičnim, zakoni distribucije verovatnoće mogu se pronaći u mnogim fenomenima povezanim sa složenim sistemima, poput veličine lunarnih kratera, magnitudama potresa, frekvencijom reči u tekstovima, tržišnim vrednostima kompanija, pa čak i u broju pratilaca na društvenim mrežama“, kazao je autor studije Fransisko Rodrigez sa univerziteta Sao Paulo u Brazilu.

Krizna trinaesta godina

U slučaju sudbine rimskih careva, njihova nasilna smrt bila je mnogo češći događaj od toga da umru prirodnom smrću.

Od prvog cara Avgusta (koji je umro 14. godine), do poslednjeg cara jedinstvenog carstva Teodosija (koji je umro 395.), vladari su imali samo 24,8 posto izgleda da će poživeti dovoljno dugo da umru prirodno, izračunao je Rodrigez.

Ako se to razdoblje proširi od Avgusta do zadnjeg vizantijskog cara (ili Istočnog Rimskog Carstva koje je potrajalo do 1453. godine), stvari se nisu mnogo popravile. Ukupno 175 careva imalo je 70 posto izgleda da će skončati nasilno.

U tim opasnim vladavinama, neke su godine bile opasnije od drugih, utvrdili su naučnici.

„Analizirajući vreme smrti svakog cara, otkrili smo da je rizik bio najveći na samom početku. To bi moglo imati veze s težinom i zahtevima posla i političkim nesnalaženjem novog cara“, kazao je Rodrigez.

Ako su uspeli da prebrode ‘probni rok’ a da ih niko ne ubije, šanse za preživljavanje naglo su rasle. To jest, do određene tačke.

Drugo krizno razdoblje bilo je oko 13. godine vladavine, kad rizik od nasilne smrti ponovo buja. To možda odražava vreme kad su ambiciozni, povremeno smrtonosni ‘saveznici’ gubili strpljenje.

„Moguće je da su carevi rivali nakon ciklusa od 13 godina zaključili da nije verovatno da će presto naslediti prirodno. A možda su se stari neprijatelji regrupisali ili su novi stasali“, kaže Rodrigez.

Naučnici su zaključili da je, matematički govoreći, životni vek rimskih careva zaista bio sličan potresima. Verovatnoća kraće vladavine bila je otprilike jednaka verovatnoći slabijih potresa. I obrnuto.

Istraživanje je objavljeno u časopisu Royal Society Open Science.

Komentari

Vaš komentar