Kako je počela motorizacija u nekadašnjoj Jugoslaviji

Auto 30. nov 201512:25 > 12:29
Podeli:
Izvor: Wikipedia/Dani 7C3

Početak motorizacije nekadašnje SFR Jugoslavije, ratom uništene zemlje koja je nezadrživo išla ka industrijalizaciji i razvoju, je vezana za automobil kragujevačke Zastave – Fiću.

Prvi Fića je izašao sa proizvodnih traka Zastave 18. oktobra 1955. godine po licenci italijanskog FIAT-a i proizvodio se narednih 30 godina, piše portal Lako do kola.

Do novembra 1985, kada je iz Zastave izašao poslednji Fića, ukupno je proizvedeno 923.487 primeraka ovog automobila koji je u SFRJ proglašen za nacionalnu klasu.

A sami koreni popularnog Fiće sežu još u daleku 1936. godinu, kada je FIAT-ov inženjer Dante Gikosa konstruisao legendarni Topolino. Od Gikose je zahtevano da, na platformi Topolina, konstruiše novi mali gradski automobil za četiri osobe.

Italijansko posleratno ekonomsko čudo

Kada se FIAT 600 pojavio na sajmu automobila u Ženevi 1955. godine, označen je kao italijansko posleratno ekonomsko čudo, a mnogi ga i danas smatraju najuspešnijim FIAT-ovim modelom svih vremena. Kuriozitet je da je do 1960. godine prodat u čak milion primeraka.

Prvi Fića proizveden 1955.godine u Kragujevcu je imao 767 kubika i samo 29 konjskih snaga. Od 1962. godine počinje proizvodnja Zastave 750M, po večini stvari identičnoj FIAT-u 600E.

Može se reći da te 1962. godine kragujevačka fabrika po produktivnosti i tehnološkom razvoju uopšte nije zaostajala za FIAT-ovim fabrikama.

Već 1970. godine počinje proizvodnja Zastave 750M sa motorom od 795 kubika, termostatom i zatvorenim sistemom za hlađenje, a posle toga i modela 750S koji se od prethodnika razlikovao samo u nekim sitnicama i volanu preuzetom od FIAT-a 126.

Zatim, 1979. godine nastaje Zastava 750 special, sa tada moćnim motorom od 22 kilovata koji je omogućio veču hitrinu automobila i dostizanje brzine od 120km/h.

Kruna na Beogradskom sajmu 1980.

Kruna se desila 1980. godine na Beogradskom sajmu kada je predstavljena Zastava 850, u osnovi identičnog dizajna kao njen prethodnik, sa „malim“ razlikama u performansama. Naime, pokretao je motor od 843 kubika i 23,4 kilovata, koji joj je omougućio maksimalnu brzinu od 125km/h.

Osim Italije i Jugoslavije, popularni Fića se proizvodio i u Austriji, Španiji i Argentini, i ukupno je sa proizvodnih traka izašlo 2.695.197 ovih automobila u svim verzijama.

Poslednji Fića je sa proizvodnih traka kragujevačke Zastave je izašao 18.novembra 1985. godine i bio je crvene boje.

Autor teksta: Rajko Martinović